Oficjalny portal Wojewódzkiego Urządu Ochrony Zabytków w Łodzi

Szanowni Państwo,
informujemy, że z dniem 3 czerwca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r., poz. 1673), która wprowadza istotne zmiany w zakresie obowiązku uzyskania pozwoleń konserwatorskich.

Po pierwsze, ustawa wprowadza instytucję milczącego załatwienia sprawy w procedurze uzyskiwania pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do działań określonych w aktualnie obowiązujących przepisach art. 36 ust. 1 pkt 2, 7 i 9–11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (UOZ). Zgodnie z nowym rozwiązaniem, jeżeli podmiot zainteresowany realizacją określonych działań, zgłosi zamiar ich podjęcia, a wojewódzki konserwator zabytków nie wniesie sprzeciwu w ustawowym terminie 60 dni, uznaje się, że zgoda została udzielona.

Choć zasada milczącego załatwienia sprawy przyspiesza postępowanie administracyjne, to nadal zachowane jest prawo organu – wojewódzkiego konserwatora zabytków – do wniesienia sprzeciwu, szczególnie w sytuacjach, które mogą prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia dziedzictwa kulturowego.

Milczące załatwienie sprawy od 3 czerwca 2026 r. zastosowanie do następujących procedur:
wykonywania robót budowlanych w otoczeniu zabytku (obecny art. 36 ust. 1 pkt 2 UOZ);
trwałego przeniesienia zabytku ruchomego wpisanego do rejestru zabytków, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje (obecny art. 36 ust. 1 pkt 7 UOZ);
zmiany przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru zabytków lub sposobu korzystania z tego zabytku (obecny art. 36 ust. 1 pkt 9 UOZ);
umieszczania na zabytku wpisanym do rejestru zabytków: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych oraz napisów (obecny art. 36 ust. 1 pkt 10 UOZ);
podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków, lecz niebędącej parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni (obecny art. 36 ust. 1 pkt 11 UOZ).

Po drugie, nowelizacja wprowadza przepisy przewidujące wydawanie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków jednej decyzji w odniesieniu do usunięcia drzew lub krzewów z terenów wpisanych do rejestru zabytków parków, ogrodów lub innych form zaprojektowanej zieleni, w odniesieniu do tych samych drzew lub krzewów. Z innych działań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 UOZ, jako wymagające pozwolenia konserwatorskiego zostały wyłączone: prowadzenie robót górniczych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków (pkt 1a) oraz usunięcie drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru zabytków parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni, z innego powodu niż prowadzenie prac konserwatorskich i restauratorskich, o których mowa w pkt 1 (pkt 1b).

Jednocześnie informujemy, że do postępowań w sprawie wydania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na ww. działania wszczętych i niezakończonych przed dniem 3 czerwca 2026 r. stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu dotychczasowym.